Referans

Denizcilikte ACD ne demek — Advance Cargo Declaration

Son güncelleme: 6 Eylül 2026

ACD, Advance Cargo Declaration (Ön Yük Beyanı) demektir — yükleme öncesinde yapılan elektronik gümrük bildirimi. Sudan (Port Sudan), Yemen (Aden, Hudeyde, Mukalla) ve Kenya (Mombasa) için zorunludur ve referans numarası Konşimento üzerinde belirtilir.

ACD ne anlama gelir

ACD, Advance Cargo Declaration ifadesinin kısaltmasıdır. Belirli varış noktalarına giden yükler için, konteyner yüklenmeden önce çıkış tarafında yapılan bir gümrük ve liman güvenliği bildirimidir. Bildirim; göndericiyi, alıcıyı, yük tanımını, HS kodlarını, ağırlıkları ve beyan edilen değerleri kaydeder ve bunların tamamını, varış ülkesindeki idarenin gemi varmadan önce görüntüleyebileceği tek bir referans numarasına bağlar.

Belirleyici sözcük, ön bildirim anlamına gelen advance. ACD, yük varışta elleçlenirken düzenlenmez. Yükleme limanında, yüklemeden önce düzenlenir; böylece varış ülkesindeki idare, sevkiyatı kendi yetki alanında fiziksel yük olarak var olmadan önce görür.

ACD gerçekte ne işe yarar

  • Güvenlik taraması. Sudan ve Yemen, ACD’yi varış öncesi risk kontrolü olarak yürütür. Yemen’deki zorunluluk Counter Terrorism Service tarafından yayımlanmıştır; amaç, gemi limana yanaştıktan sonra değil, hareket etmeden önce gemide ne olduğunu görmektir.
  • Gümrük ön bildirimi. Beyan edilen değerler, HS kodları ve taraf bilgileri, varış ülkesi gümrük idaresine, ileride yapılacak ithalat beyanını karşılaştırabileceği mutabık bir kayıt sağlar.
  • Manifesto eşleştirmesi. ACD referansı konşimentoda belirtilir ve gemi manifestosuna taşınır; böylece bildirim ile fiziksel sevkiyat tahliyede eşleştirilebilir.

ACD, ECTN, CTN, BSC ve BESC — adlar birbiriyle nasıl ilişkili

Günlük taşımacılık dilinde bu terimler birbirinin yerine kullanılır ve pratikte çoğu zaman tek bir belgeyi tanımlar: yük varışta gümrükten çekilmeden önce onaylanması gereken, çıkış tarafında yapılan elektronik bir bildirim. Yine de korunmaya değer bir ayrım vardır.

ECTN — Electronic Cargo Tracking Note — Afrika’daki varış noktalarının çoğunda kullanılan sevkiyat öncesi belgenin şemsiye adıdır. Gönderici konseyleri veya liman idareleri tarafından yürütülür; başlıca işlevi ticaret istatistikleri, navlun değeri doğrulaması ve gümrük gelirlerinin korunmasıdır. Aynı belgenin yerel adları arasında Kamerun, Senegal ve Benin için BESC, Fildişi Sahili ve Madagaskar için BSC, Angola için CNCA, Demokratik Kongo Cumhuriyeti için FERI ve Gambiya, Gana ve Liberya için CTN yer alır.

ACD aynı aileye aittir, ancak navlun istatistiklerinden çok güvenlik ve gümrük riskine ağırlık verir — ayrıca Sudan ve Yemen’de yükleme limanında uygulanır; ihracatçıları hazırlıksız yakalayan pratik fark budur. Çoğu ECTN rejiminde geciken bir sertifika varışta sorun çıkarır: cezalar, demuraj, gecikmeli gümrükleme. Sudan ACD’sinde ise yük daha en baştan yüklemeye kabul edilmeyebilir.

ACD’yi, Mısır’ın NAFEZA zorunluluğu olan Advance Cargo Information Declaration, yani ACID ile karıştırmayın. ACID, Mısırlı ithalatçı tarafından kaydedilen ve konşimentonun ön yüzüne yazılan bir numaradır. Farklı ülke, farklı portal, farklı sorumlu taraf.

ACD’nin ECTN ve CTN ile karşılaştırması
ACDECTNCTN
Tam adıAdvance Cargo DeclarationElectronic Cargo Tracking NoteCargo Tracking Note
Başlıca amacıVarış öncesi güvenlik taraması ve gümrük risk değerlendirmesiNavlun değeri doğrulaması, ticaret istatistikleri, gümrük gelirlerinin korunmasıKonteyner uygunluğunun gümrükçe doğrulanması
Varış ülkeleriSudan, Yemen, KenyaAfrika’daki varış noktalarının çoğunu kapsayan şemsiye terim (yerel olarak BESC, BSC, CNCA, FERI, CEE, BIETC)Gambiya, Gana, Liberya, Sierra Leone, Somali
Düzenleyen kurumGümrük, liman ve güvenlik idareleriGönderici konseyleri, varış ülkesi gümrük ve liman idareleriUlusal liman idaresi uygunluk kurulları
Ne zaman yapılırÇıkışta yüklemeden önce (Sudan, Yemen); Kenya’da güzergâha göre değişirVarış ülkesine göre değişir — hareketten önce veya varıştan önceVarış ülkesine göre değişir
Uygulandığı yerYükleme limanı ve tahliye limanıAğırlıklı olarak tahliye limanıTahliye limanı
Konşimento üzerinde numaraEvet — Sudan ve YemenVarış ülkesine bağlıVarış ülkesine bağlı
Bildirimi kim yaparGönderici, ihracatçı veya taşıma işleri organizatörüGönderici veya taşıma işleri organizatörüGönderici veya taşıma işleri organizatörü
Bulunmamasının sonucuYük yüklemeye kabul edilmeyebilir; varışta gümrükte alıkonulma ve demurajVarışta cezalar, ardiye ve demurajVarışta cezalar ve gümrükleme gecikmeleri

Hangi ülkeler ACD ister ve ne zaman gerekir

ACD varış ülkeleri, limanlar ve bildirim zamanı
Varış ülkesiTahliye limanlarıYetkili kurumBildirim zamanı
Sudan ACDPort SudanSudan Customs AuthorityÇıkış limanında yüklemeden önce. 1 Ocak 2026 tarihinden itibaren Sudan’a giden tüm deniz yükleri için zorunlu.
Yemen ACDAden, Hodeidah, MukallaCounter Terrorism Service1 Şubat 2025 tarihinden bu yana, tüm konteynerli sevkiyatlar için yükleme limanında.
Kenya ACDMombasaKenya Maritime Authority / KRAGüzergâha göre değişir — bazı seferlerde onayın gemi hareket etmeden önce alınması gerekir. Rezervasyondan önce kendi servisinizin son bildirim zamanını teyit edin.
  • Sudan ACD’yi her yük türüne uygular. Menşe ülkesi ne olursa olsun genel yük, makine, yedek parça ve sıfır ve ikinci el araçlar. Düşük değerli veya küçük sevkiyatlar için istisna yoktur.
  • Kenya transit yükler için de ACD ister. Denize kıyısı olmayan bir komşu ülkeye giderken yalnızca Mombasa’dan geçen yük için de bildirim gerekir. Transit güzergâh bu yükümlülüğü ortadan kaldırmaz; belgelendirilmesi gerekir.

ACD için gereken belgeler

Temel dosya her yerde aynıdır: navlunu gösterilen (rated) taslak konşimento ve ticari fatura. Bunun ötesi varış ülkesine göre değişir.

ACD varış ülkesine göre gereken belgeler
BelgeSudanYemenKenyaNe işe yarar
Konşimento (taslak veya nihai)EvetEvetEvetBildirimin karşılaştırıldığı konteynerleri, mühürleri, ağırlıkları, gemiyi ve seferi taşır.
Ticari faturaEvetEvetEvetGümrüğün ithalat beyanını karşılaştırdığı beyan değerini ve HS kodlarını ortaya koyar.
Navlun faturasıEvetNavlun ticari faturada gösterilmediğindeNavlun ticari faturada gösterilmediğindeNavlunu mal bedelinden ayırır; böylece ikisi hiçbir zaman birbirine karışmaz.
Menşe şahadetnamesiEvetEvetÜretim ülkesini belgeler; Sudan Customs bunu esasa ilişkin bir beyan olarak değerlendirir.
Çeki listesiEvetKap adetlerini ve ağırlıkları konşimento ile karşılaştırır.
İhracat gümrük beyannamesiEvetÇıkış tarafındaki ihracat beyanını, Mombasa için yapılan bildirime bağlar.

Konşimento, yükü fiilen sevk edildiği hâliyle yansıtmalıdır: ağırlıklar, mühür numaraları ve tahliye limanı örtüşmelidir. Bildirim için taslak kabul edilir; nihai konşimento ile artık örtüşmeyen bir taslak kabul edilmez.

Bildirimden kim sorumlu — gönderici mi, alıcı mı

ACD’de yükümlülük çıkış tarafındadır. Bildirimi yüklemeden önce gönderici, ihracatçı veya taşıma işleri organizatörü alır. Bu, birçok ihracatçının varsaydığının tersidir; ithalatçının NAFEZA’ya kayıt olup numarayı göndericiye ilettiği Mısır ACID’inin de tersidir.

Yemen mevzuatı bunu doğrudan söyler: sertifikayı gönderici, ihracatçı veya taşıma işleri organizatörü almak zorundadır. Sudan da aynı şekilde işler — numarayı, yük yüklenmeden önce çıkış tarafındaki taraf alır, ardından numara nihai konşimentoda belirtilir.

Ticari olarak masraf, satış koşulları gereği çoğu zaman alıcının hesabınadır. Bu, bildirim yükümlülüğünü değiştirmez. FOB veya CFR koşullarında ACD bedelini alıcı ödeyebilir, ancak bildirimi yapmak zorunda olan taraf yine satıcıdır; çünkü sürenin dolduğu anda yükü satıcı kontrol eder.

ACD nasıl alınır — adımlar ve süreler

  1. 1
    Dosyayı rezervasyon aşamasında açın
    Gemi ve güzergâh kesinleşir kesinleşmez navlunu gösterilen taslak konşimentoyu ve ticari faturayı gönderin. Başlamak için taslak konşimento yeterlidir.
  2. 2
    Taslak ve sabit fiyatlı fatura — 3–6 saat
    Uyum masamız göndericiyi, alıcıyı, yük tanımını, HS kodlarını ve beyan edilen değerleri varış ülkesi kurallarıyla karşılaştırır, ardından taslak bildirimi ve sabit fiyatı iletir.
  3. 3
    Taslağı onaylarsınız
    Her alanı teyit etmeden hiçbir bildirim yapılmaz. Bu aşamadaki düzeltmelerin bedeli yoktur; onaydan sonraki düzeltmeler değişiklik ücretine tabidir.
  4. 4
    Ödeme
    Faturayı ödeyin — varış ülkesi idaresinin belirlediği yasal harç ve bizim sabit hizmet bedelimiz, ayrı kalemler hâlinde gösterilir.
  5. 5
    Onay ve numaranın verilmesi — 3–6 saat
    Bildirim kaydedilir ve ACD referansı e-posta kutunuza gelir.
  6. 6
    Referansın konşimentoya işlenmesi
    Numarayı taşıyıcıya iletin ve konşimento teslim edilmeden önce nihai konşimentoya işlendiğini yazılı olarak teyit ettirin. Taşıyıcıların reddetmeye başladığı nokta, konşimento teslim edildikten sonraki değişikliklerdir.

ACD’nin maliyeti nedir

ACD fiyatı iki kalemden oluşur ve bu kalemler ayrı ayrı fiyatlandırılır: varış ülkesi idaresinin bildirimin kaydı için belirlediği yasal harç ve bildirimin hazırlanması, kontrol edilmesi ve yapılması için alınan hizmet bedeli. Hiçbiri yük değerinizin bir yüzdesi değildir.

Yasal kalem varış ülkesine ve sevkiyat profiline göre belirlenir; bu nedenle tek bir rakam olarak yayımlanmaz, sizin güzergâhınıza göre teyit edilir. Taslak konşimentoyu ekleyerek teklif isteyin; her iki kalem de, hiçbir bildirim yapılmadan önce kalem kalem ve sabit olarak size döner.

Onaydan sonraki değişiklikler ayrıca ücretlendirilir ve bazı idareler nelerin değiştirilebileceğini sınırlar. Doğru bildirim yapmak, hızlı bildirip sonra değişiklik yapmaktan belirgin biçimde ucuzdur — bir bildirimin ne kadar acil olduğuna karar vermeden önce demuraj riskini hesaplayın.

ACD bildirimleri neden reddedilir

Sudan

  • Menşe şahadetnamesinin eksik olması veya tanınmayan bir oda mührü. Sudan Customs, üretim ülkesini esasa ilişkin bir beyan olarak değerlendirir. Şahadetnameyi üretim ülkesindeki tanınmış ticaret odasından, aslı mühürlü ve imzalı olacak şekilde alın ve üzerinde yazan ülkenin fatura ve konşimento ile örtüştüğünü kontrol edin.
  • ACD numarasının gemi manifestosunda beyan edilmemesi. Referans nihai konşimentoya ve oradan manifestoya taşınmazsa, bildirim ile sevkiyat Port Sudan’da eşleştirilemez.
  • Bulanık veya okunaksız taramalar. İnceleme yapan görevli okuyamadığı bir rakamı onaylayamaz. Düz taramalar, mühürler dâhil tam sayfa, her belge için tek dosya, %100 yakınlaştırmada okunabilir değerler.

Kenya

  • Eksik gönderici veya alıcı bilgisi. Her iki taraf için tam ticari unvan, tam açık adres ve ithalatçının sicil bilgileri; ticari belgelerde göründüğü şekliyle birebir.
  • Beyan edilen değerlerin ticari fatura ile uyuşmaması. Fatura değerini faturalandığı şekilde beyan edin ve navlun ticari faturada gösterilmediği her durumda navlun faturasını ayrıca verin; böylece navlun ile mal bedeli hiçbir zaman birbirine karışmaz.
  • Belgelerin gemi hareket süresi dolduktan sonra sunulması. Gemi hareket ettikten sonra yapılan bir ön bildirim, ön bildirim değildir. Telafisi en zor ret gerekçesi budur; çünkü hiçbir düzeltme hareket tarihini değiştirmez.

Yemen

  • Konşimento ile ticari fatura arasında yük tanımı uyuşmazlığı. Yemen’in ACD’si bir güvenlik bildirimi olduğu için mal tanımı yakından incelenir. Konşimentodaki tanımı, fatura tanımının sadık ve kısa bir hâli yapın; HS kodları aynı, kap adetleri ve ağırlıklar birebir olsun.
  • Gönderici veya alıcı bilgilerinin beyan edilen manifesto ile uyuşmaması. Tüzel kişilik adını sicilde kayıtlı hâliyle; faturada, konşimentoda ve bildirimde birebir aynı şekilde kullanın — ticari ad varyasyonları olmasın, bir belgede kısaltılmış, diğerinde tam adres bulunmasın.
  • Bildirimin yüklemeden önce yapılmamış olması. Numara onay anında verilir; bu nedenle dosya onaylanmadan önce belirtilemez — dosyanın erken açılması gerekmesinin nedeni tam olarak budur.

Neredeyse her ACD reddi iki şeyden birine iner: iki belge birbiriyle çelişiyordur ya da bir belge geç kalmıştır. Bildirimi yapmadan önce taslak konşimento ile ticari faturayı yan yana koyun ve gönderici, alıcı, mal tanımı, HS kodu ile brüt ağırlığın birebir örtüştüğünü kontrol edin. Sonra üçüncü belgenin her ikisiyle de uyumlu olduğunu kontrol edin.

Geçerli bir ACD olmadan ne olur

  • Yükleme limanında (Sudan, Yemen). Geçerli referansı olmayan yük doğrudan yüklemeye kabul edilmeyebilir. Taşıyıcılar, konşimento teslim edildikten sonra konşimento değişikliklerini reddeder; bu da kolay çözümü kapatır. Ortaya çıkan risk: kaçırılan sefer, yeniden rezervasyon maliyeti, çıkışta ardiye ve artık tutturamayacağınız bir teslim tarihi.
  • Tahliye limanında. Sudan Customs, geçerli bir ACD olmadan gelen yükü geçerli bir bildirim sunulana kadar alıkoyabilir; bu süre boyunca Port Sudan’da demuraj işler ve buna gümrükleme gecikmeleri eklenir.
  • Değişiklik hâlinde. Onaylanmış bir bildirimin sonradan düzeltilmesi değişiklik ücretine tabidir ve bazı idareler ne kadarının değiştirilebileceğini sınırlar.

Sık sorulan sorular

ACD, Advance Cargo Declaration demektir — deniz yolu sevkiyatı yüklenmeden önce yapılan; göndericiyi, alıcıyı, yük tanımını, HS kodlarını, ağırlıkları ve beyan edilen değerleri tek bir referans numarası altında kaydeden elektronik gümrük ve güvenlik bildirimi.

Sudan, Yemen ve Kenya. Sudan’ın ACD’si 1 Ocak 2026 tarihinden bu yana tüm deniz yükleri için zorunludur; Yemen’inki 1 Şubat 2025 tarihinden bu yana konteynerli sevkiyatlara uygulanır; Kenya, denize kıyısı olmayan komşu ülkelere transit geçen yükler dâhil, Mombasa’da tahliye edilen sevkiyatlar için ister.

Hayır. İkisi de sevkiyat öncesi yük bildirimidir, ancak ACD bir güvenlik ve gümrük bildirimi olarak yürütülür ve Sudan ile Yemen’de yükleme limanında uygulanır; buralarda yük yüklemeye kabul edilmeyebilir. ECTN, Afrika genelinde kullanılan yük takip belgelerinin şemsiye adıdır ve genel olarak varış limanında uygulanır.

Bildirimi çıkışta, yüklemeden önce gönderici, ihracatçı veya taşıma işleri organizatörü yapar. Masraf, satış koşulları gereği çoğu zaman alıcının hesabınadır, ancak bu, bildirim yükümlülüğünü devretmez.

Her durumda navlunu gösterilen taslak konşimento ve ticari fatura. Sudan bunlara ek olarak navlun faturası, menşe şahadetnamesi ve çeki listesi ister; Yemen navlun faturası ve menşe şahadetnamesi ister; Kenya navlun faturası ve ihracat gümrük beyannamesi ister.

Belgeleriniz ulaştıktan sonraki 3–6 saat içinde taslak bildirim ve sabit fiyatlı fatura iletilir; taslak onaylanıp fatura ödendikten sonra onay bir 3–6 saat daha alır.

Belgeni almaya hazır mısın?

Konşimentonu gönder, taslak sertifikanı bugün al — hızlı, şeffaf, uyumlu.